คุกกี้ที่มีความจำเป็น (Strictly Necessary Cookies) |
เปิดใช้งานตลอด |
คุกกี้เพื่อการวิเคราะห์และประเมินผลการใช้งาน (Performance Cookies) |
|
การจัดสร้างพระที่นั่งปาฏิหาริย์ทัศไนย(จำลอง) นับเป็นโครงการที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการอนุรักษ์และสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมของไทย สามารถศึกษาและทำความเข้าใจวิเคราะห์รายละเอียดของสถาปัตยกรรม รูปแบบงานศิลปกรรม รวมถึงเทคนิคการจัดสร้าง และวัสดุที่ใช้ในสมัยโบราณ โดยกระบวนการจัดทำองค์ความรู้ในครั้งนี้เป็นการศึกษา รวบรวมขั้นตอนการจัดทำโครงสร้างพระที่นั่งปาฏิหาริย์ทัศไนย(จำลอง) โดยศึกษาจากการคัดลอกโครงสร้างและลวดลายประกอบ พระที่นั่งปาฏิหาริย์ทัศไนย ที่ทำการบูรณะซ่อมแซมโดยกลุ่มงานช่างแกะสลักและช่างไม้ประณีต ซึ่งเป็นกระบวนการซ่อมแบบโบราณเพื่อสืบทอดเรียนรู้การทำงานโครงสร้างไม้แบบโบราณ และศึกษารูปแบบลวดลายประกอบพระที่นั่งฯ ที่มีความหมายและความสำคัญ โดยจัดสร้างขนาดจำลอง มาตราส่วน ๑ : ๕๐ ในลักษณะและรูปแบบเดียวกับพระที่นั่งปาฏิหาริย์ทัศไนยองค์จริง ส่วนประกอบทุกส่วนสามารถถอดประกอบได้เช่นเดียวกับพระที่นั่งฯองค์จริง เพื่อให้ผู้ที่สนใจสามารถเรียนรู้และเข้าใจตั้งแต่การจัดทำโครงสร้างส่วนฐาน ตัวเรือน ชั้นหลังคา และลวดลายแกะสลักประกอบองค์พระที่นั่งฯ เป็นการสืบทอดความรู้และทักษะให้แก่ช่างรุ่นใหม่ เพื่อรักษาและพัฒนางานช่างฝีมือไทยให้คงอยู่สืบไป ทั้งยังเกิดประโยชน์ทางตรง ในการนำความรู้ที่ได้ไปใช้ในการประกอบพระที่นั่งปาฏิหาริย์ทัศไนย ณ พระราชวังสนามจันทร์ ให้มีความสมบูรณ์และถูกต้องตามรูปแบบโบราณที่สืบทอดมา การจัดทำองค์ความรู้ในครั้งนี้ ได้รับการถ่ายทอดและคำแนะนำในการจัดสร้างผลงานศิลปกรรม จากนายอุดมพร สายประสิทธิ์ นายช่างศิลปกรรมทักษะพิเศษ ผู้มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญทางด้านงานโครงสร้างของกลุ่มงานช่างแกะสลักและช่างไม้ประณีต กลุ่มประณีตศิลป์ สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร โดยได้จัดทำเป็นเอกสารองค์ความรู้ด้านศิลปกรรมเพื่อเผยแพร่ให้ผู้สนใจและเยาวชนรุ่นหลังได้เรียนรู้และสืบทอดงานศิลปกรรมต่อไป
“ดินเหนียว” สำหรับใช้ในการปั้นงานประติมากรรม โดยเฉพาะการปั้นรูปเหมือนบุคคล และอนุสาวรีย์ของกลุ่มงานประติมากรรม สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร มีคุณสมบัติเป็นดินเนื้อละเอียด มีความหนาแน่นของเนื้อดินสูง มีความเหนียว ได้มาจากแหล่งธรรมชาติซึ่งอยู่ในชั้นดินที่ลึกจากหน้าดินลงไป ชั้นดินที่ลึกนั้นมีคุณสมบัติเหนียว และปราศจากกรวดทรายปะปน ถ้ามีก็ถือว่าน้อยมาก ทางกลุ่มประติมากรรมจึงได้นำมาใช้กับงานประติมากรรม โดยดินเหนียวที่ทางกลุ่มงานนำมาใช้นั้นจะมีลักษณะเป็นดินที่มีความแห้ง รูปทรงเป็นแผ่นสี่เหลี่ยม มีขนาดหนา 1 นิ้ว ยาว 10 นิ้ว กว้าง 5 นิ้ว เป็นวัตถุดิบที่ยังไม่สามารถนำมาใช้ในการปั้นได้ ดังนั้น ก่อนการนำไปปฏิบัติงานต้องมีขั้นตอนการเตรียมดิน โดยขออธิบายด้วยวิธีเบื้องต้น ซึ่งผู้ที่สนใจสามารถนำไปปฏิบัติตามได้ ดังนี้
คำว่า “ บัว ” หมายถึง พืชที่เกิดในน้ำจืด สามารถจัดประเภทบัวได้ ๒ ประเภท คือ ปทุมชาติ และอุบลชาติ“ปทุมชาติ” คือ บัวสำหรับกินฝักและเหง้า (หัวบัว) เป็นอาหาร ได้แก่ บัวหลวงและบัวสัตตบงกช สีของดอกบัวทั้งสองชนิดนี้มีทั้งสีขาวและสีแดง รูปทรงของดอกบัวทั้งสองก็แตกต่างกัน กล่าวคือ ดอกบัวหลวงรูปทรงของดอกตูมจะมีความกว้าง ๑ ส่วน สูง ๒ ส่วน และประดิษฐ์เป็นลายบัวได้มากชนิด กับเป็นบ่อเกิดของลายกระหนกครึ่งซีก (ที่เรียกว่ากระหนกสามตัว) ส่วนบัวสัตตบงกชนั้นทรงของดอกบัวตูมจะมีลักษณะป้อมเตี้ยกว่าบัวหลวง ใช้ประดิษฐ์เป็นลายบัวกระหนก พุ่มตัวเทศและบัวปากฐาน บัวทั้งสองชนิดนี้มีก้านเป็นหนามเล็ก ๆ พอระคายมือเล็กน้อยเมือเวลาจับต้อง ดอกและใบชูขึ้นเหนือน้ำตลอดตั้งแต่ดอกตูบจนดอกบานและดอกโรยกลายเป็นฝัก (ภายในเป็นเมล็ดบัว) สำหรับฝักบัวนั้นใช้รับประทานได้ทั้งเมล็ดอ่อนและเมล็ดแก่ นอกจากทรงของดอกบัวนำไปประดิษฐ์เป็นลายบัวได้หลายแบบแล้วก็ตาม แม้แต่เกสรของดอกบัวยังนำไปประดิษฐ์เป็นลายได้เช่นกัน“อุบลชาติ” คือ บัวสำหรับกินสาย (โดยนำเอาก้านของดอกมารับประทาน) ได้แก่ บัวสัตตบุษย์ บ้างก็เรียกชื่อว่า บัวเผื่อน บัวผัน ดอกมีสี ขาว แดง แต่ถ้าเป็นพันธ์ขนาดเล็กมักมีหลายสี เช่น ชมพู ขาบ เหลือง ม่วง เป็นต้น มักเลี้ยงเป็นบัวประดับเพื่อความสวยงาม เพราะก้านของดอกเล็กมาก ดอกและใบมักอยู่เหนือน้ำแค่ปริ่ม ๆ น้ำเท่านั้น ทรงของบัวสัตตบุษย์หรือบัวกินสายนี้มีลักษณะเป็นดอกผอม ๆ ยาว ๆ ใช้ประดิษฐ์เป็นลักษณะของบัวปลายเสาและลายกรวยเชิง