image header.
ระบบศูนย์ข้อมูลงานศิลปกรรม สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร
image header.

ผลงาน

องค์ความรู้

โครงการสร้างต้นแบบเพื่อจัดทำองค์ความรู้ด้านงานประดับมุกแบบญี่ปุ่น

การสร้างงานประดับมุกญี่ปุ่นมีความแตกต่างจากการสร้างงานประดับมุกของไทยอยู่มาก ตั้งแต่การเตรียมหอยมุก การลงสีและการประดับลวดลาย ล้วนมีเทคนิกและวิธีการที่แตกต่างกันกับลักษณะงานประดับมุกของไทย แต่สานักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร มีความจาเป็นอย่างยิ่งที่ต้องศึกษาค้นคว้าและทดลองสร้างชิ้นงานเนื่องจากมีงานศิลปวัตถุอันมีขั้นตอนกรรมวิธีเดียวกับการประดับมุกแบบญี่ปุ่นภายในประเทศไทย ซึ่งนับเป็นงานศิลปะอันมีความสาคัญต่อการพัฒนา แลกเปลี่ยนงานศิลปะและรวมไปถึงความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นของประเทศไทย และญี่ปุ่นในช่วงเวลานั้น ทั้งยังเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ชิ้นสาคัญอีกด้วย จึงมีความจาเป็นอย่างยิ่งในการซ่อมเพื่อการอนุรักษ์และทาจาลองเพื่อทดแทนของเดิมที่ขาดหายไป ศูนย์ศิลปะและการช่างไทย สานักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร จึงทาหน้าที่เป็นผู้รวบรวมองค์ความรู้ เรื่อง “การสร้างงานประดับมุกแบบญี่ปุ่น” เพื่อเป็นแนวทางในการซ่อมหรือการสร้างงาน พัฒนางาน ในด้านการประดับมุกในอนาคตต่อไป

โครงการสร้างต้นแบบเพื่อจัดทำองค์ความรู้ ด้านงานช่างประดับมุก

     งานช่างประดับมุก เป็นการปฏิบัติงานช่างประณีตศิลป์แขนงหนึ่งที่นำเปลือกหอยที่มีแสงสีแวววาว บางชนิดมาใช้ประดับเครื่องใช้ และที่อยู่อาศัยของมนุษย์ เป็นงานช่างที่ต้องใช้ฝีมือและความละเอียดอ่อนใน การปฏิบัติงานอย่างมากเพื่อประดับตกแต่งพื้นผิวของชิ้นงานในลักษณะต่างๆเช่น ภาชนะใช้สอยบางอย่าง ของมนุษย์ อาทิ พาน ,ตะลุ่ม ,โต๊ะ, ตู้ ,เตียบ ,เตียง ฯลฯ อีกทั้งสามารถประดับตกแต่งส่วนประกอบของอาคาร ที่อยู่อาศัยได้ด้วย เช่น ประตูและหน้าต่าง เป็นต้น ประเทศสยามในอดีตนิยมใช้งานประดับมุกเพื่อตอบสนอง ต่อสถาบันพระมหากษัตริย์และพระพุทธศาสนาเป็นส่วนใหญ่ สามัญชนจะไม่นิยมใช้ เนื่องด้วยถือว่าเป็น ของสูง มีค่าและทำได้ยาก ควรคู่แต่สถาบันอันสูงส่งเท่านั้น ตัวอย่างเช่น ประตูหน้าต่างของพระอุโบสถ , วิหาร และพระที่นั่งในพระบรมมหาราชวังบางองค์ เป็นต้น

ความรู้ทั่วไป

การจัดสร้าง ตะเกียงโรมัน(จำลอง)

ปีพุทธศักราช ๒๕๖๑ ในวันอนุรักษ์มรดกไทย  กรมศิลปากรนิทรรศการพิเศษ เรื่อง จากบ้านสู่เมือง : รัฐแรกเริ่มบนแผ่นดินไทย  กรมศิลปากร. มอบหมายให้สำนักช่างสิบหมู่ดำเนินการจัดสร้างตะเกียงโรมัน(จำลอง) เพื่อนำขึ้นทูลเกล้าถวายสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี โดยกลุ่มประติมากรรม  สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร  รับผิดชอบในการจำลอง และศูนย์ศิลปะและการช่างไทยดำเนินการรวบรวข้อมูลขั้นตอนการจัดสร้างตะเกียงโรมัน(จำลอง)    มีขั้นตอนการดำเนินงานดังนี้

ขั้นตอนการสร้างสรรค์พระสาทิสลักษณ์ สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี ด้วยเทคนิคการเขียนสีน้ำมันบนผ้าลินิน

พระสาทิสลักษณ์          ภาพเขียนของบุคคลโดยทั่วไปมักถูกเรียกว่าภาพคนเหมือน ภาพเหมือน รูปเหมือน หรือจิตรกรรมภาพเหมือนบุคคล (Portrait) แต่สำหรับราชาศัพท์ที่ใช้เรียกจิตรกรรมภาพเหมือนสำหรับพระมหากษัตริย์คือ พระบรมรูปเขียน พระบรมฉายาสาทิสลักษณ์ พระบรมสาทิสลักษณ์ ซึ่งหากยึดความหมายตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน คำว่า “บรม” หมายถึง อย่างยิ่ง, ที่สุด (มักใช้นำหน้าคำที่เกี่ยวกับพระพุทธเจ้า พระเจ้าแผ่นดิน และพระอัครมเหสี เป็นต้น เพื่อแสดงพระเกียรติยศยิ่งใหญ่) และคำว่า “สาทิสลักษณ์” หมายถึง ภาพเขียนเหมือนบุคคลจริง ดังนั้นพระบรมสาทิสลักษณ์จึงใช้เรียกพระรูปเขียนของพระมหากษัตริย์เพียงพระองค์เดียว โดยราชาศัพท์ของจิตรกรรมภาพเหมือนสำหรับสมเด็จพระบรมราชินีนาถ หรือสมเด็จพระบรมราชินี ใช้คำว่า พระรูปเขียน พระสาทิสลักษณ์

ทะเบียนช่างสิบหมู่


ทะเบียนช่างไทย


  BACK TO TOP