คุกกี้ที่มีความจำเป็น (Strictly Necessary Cookies) |
เปิดใช้งานตลอด |
คุกกี้เพื่อการวิเคราะห์และประเมินผลการใช้งาน (Performance Cookies) |
|
ตามที่ได้รับหนังสือจาก กระทรวงการคลัง กค ๐๒๐๑.๓/๑๙๖๙๑ เรื่องขอความอนุเคราะห์บูรณะซ่อมแซมองค์พระคลังในพระมหาสมบัติและองค์พระพรหม โดยมีเนื้อความว่า ด้วยในบริเวณที่ทำการกระทรวงการคลังประดิษฐานองค์พระคลังในพระคลังมหาสมบัติ (องค์พระคลัง) และองค์พระพรหม ซึ่งเป็นที่เคารพสักการะของผู้บริหาร ข้าราชการ เจ้าหน้าที่ และประชาชนทั่วไปที่มาติดต่อราชการ ซึ่งเนื่องจากในฤดูฝนที่ผ่านมาหลังคาซุ้มประดิษฐานองค์พระคลังฯ ภายในบริเวณกระทรวงการคลังได้เกิดการรั่วซึม ทำให้น้ำฝนขังอยู่บริเวณหลังคาซุ้มหยดลงใส่องค์พระคลังฯ เป็นเหตุให้ขณะนี้มีสภาพชำรุด จึงมีความประสงค์จะดำเนินการบูรณะซ่อมแซมองค์พระคลังฯและองค์พระพรหมให้มีความเรียบร้อยสมบูรณ์และสวยงาม ทางกรมศิลปากรจึงได้มอบหมายให้ทางสำนักช่างสิบหมู่ ในการซ่อมแซมองค์พระคลังฯ และองค์พระพรหม

๑. ไม่ควรปิดทองพระพุทธรูปหรืองานศิลปกรรมต่างๆกลางแจ้งเพราะจะทำให้งานนั้นไม่คงทนถาวรเท่าที่ควร
๒. ในการทำพื้นลงรักปิดทองด้วยกรรมวิธีแบบโบราณควรใช้วัสดุที่มาจากธรรมชาติไม่ควรใช้วัสดุอุปกรณ์ที่มีสารสังเคราะห์ผสมเพราะอาจทำให้งานศิลปกรรมนั้นๆไม่คงทนถาวร
๓. วัสดุที่นำมาทำสมุกควรนำมาเผาก่อนทุกครั้ง ด้วยอุณหภูมิที่พอเหมาะเวลานำมาผสมกับรักน้ำเกลี้ยงมาทาหรือยาอุดจะได้เกิดความแข็งแรงยิ่งขึ้น เช่น สมุกะลาเผา ดินเผา อิฐเผา ไม่ควรใช้ดินสอพองที่ยังไม่เผา ถ้าจะใช้ควรนำมาเผาหรือคั่วก่อนจะได้เกิดความแข็งแรงและเกาะผิวได้ดียิ่งขึ้น
๔. เมื่อกรองรักน้ำเกลี้ยงเรียบร้อยแล้วควรนำแผ่นพลาสติกที่ใช้สำหรับห่ออาหารวางปิดผิวหน้าของยางรักโดยให้ขอบของแผ่นพลาสติกเลยขึ้นมาโดยรอบแล้วนำน้ำมาเทใส่บนพลาสติกพอประมาณโดยอย่าให้น้ำเข้าไปผสมกับยางรักโดยวิธีการนี้จะทำให้รักแห้งช้าลง
๕. การผสมรักสมุกทา ๑ ต่อ ๕ คือ สมุก ๑ ส่วนรักน้ำเกลี้ยง ๕ ส่วนนวดให้เข้ากันเนื้อที่ได้จะเหลวเพื่อให้ทาได้ง่ายกว่ารักสมุกที่ใช้ยาอุดทาจะมีส่วนผสมของรักน้ำเกลี้ยงมากสมุกน้อยแล้วแต่ช่างแต่ละคนจะหาวิธีทำให้การปฏิบัติงานง่ายขึ้น
๖. การผสมรักสมุกยาอุด ๕ ต่อ ๓ คือสมุก ๕ รักน้ำเกลี้ยง ๓ นวดให้เข้ากันจะได้เนื้อที่เหนียวข้นเพื่อให้เข้าใจได้ง่ายว่ารักสมุกที่ใช้ยาอุดมีส่วนผสมสมุกมากรักน้อยแล้วแต่ช่างแต่ละคนจะหาวิธีทำให้การปฏิบัติงานง่ายขึ้น
เป็นที่เคารพสักการะของผู้บริหาร ข้าราช เจ้าหน้าที่ และประชาชนทั่วไปที่มาติดต่อราชการ





ใช้เกรียงขูดพื้นผิวเก่าออก
หรือใช้แปรงลวดขัดพื้นผิวเก่าออก

ภาพล้างลอกพื้นผิวเสร็จเรียบร้อย
งานลงรักปิดทอง คือ การทายางรักบนพื้นผิวของศิลปวัตถุหลายครั้งให้ได้พื้นผิวที่อิ่มตัว แล้วปิดทับด้วยทองคำเปลว ๑๐๐% จนทั่วทั้งพื้นผิว ทำให้ได้พื้นผิวทองสุกปลั่ง คล้ายทำด้วยทองคำจริง ๆ
วัสดุที่ใช้ในการปิดทอง
ยางรัก คือ ยางจากไม้ยืนต้น ตระกูล Anacardiaceae มักพบในป่าดิบเขาและป่าเบญจพรรณ ชาวล้านนาเรียกว่า “ฮัก” หรือ “ฮักหลวง” มีชื่อทางพฤกษศาสตร์ว่า Melanorrhoea usitata นอกจากนี้ยังมีต้นรักในตระกูล Anacardiaceae ทั้ง ๓ ชนิดนี้มีเปลือกแข็งให้ปริมาณน้ำยางน้อย คุณภาพของน้ำยางต่ำกว่า “ฮักหลวง” และยังมีพิษที่รุนแรงกว่า ทำให้เกิดผื่นคัน มีอาการบวมเป็นแผลหนองมากน้อยตามที่ได้รับจากการสัมผัส
รักสมุก คือ การนำเอายางรักมาผสมกับผงถ่าน (ที่นิยมใช้จะเป็นผงถ่านกะลา ผงถ่านใบตอง ผงถ่านดินหรือผงชัน) ผสมเข้าด้วยกันจนเป็นเนื้อเดียวจนเหนียวเหมาะแก่การโป๊ขัดแต่ง
เทือกรัก คือ การนำเอายางรักมาผสมกับผงถ่าน (รักสมุก) ผสมเข้าด้วยกันจนเป็นเนื้อเดียวกันแต่มีความเหลวเหมาะแก่การทาเพื่อให้มีเนื้อรัก
1. นำแอลกอฮอล์ มาขัดล้างทำความสะอาดในส่วนที่เป็นลวดลายและผิวเรียบในส่วนต่าง ๆ ของ องค์พระพรหม


2. ผสมรักเทือก ( รักเหลว ) โดย ใช้รักน้ำเกลี้ยง 5 ส่วน สมุกกะละ 2 ส่วน ชันเล็กน้อย ใช้ทาในส่วนที่มีผิวเรียบขององค์พระพรหม เพื่อป้องกันการหลุดล่อนได้ง่าย ทิ้งให้แห้งสนิทประมาณสองสัปดาห์


3. นำรักน้ำเกลี้ยง มากรองกลางแดด เพื่อให้รักไหลเร็วยิ่งขึ้น ก่อนนำมาทาลวดลายขององค์พระพรหม เป็นการทารักไทยรอบที่ ๑

4. ทำการผสมรักไทย 3 ส่วน กะละ 3 – 5 ส่วน ชันเล็กน้อย ใช้สำหรับโป้ว จึงควรมีเนื้อเหนียวเหมาะกับการใช้ภู่กันทาได้ ทิ้งให้แห้ง 1 สัปดาห์

ทำการขัดเปิดหน้ารักสมุกที่โป้ว กระดาษทรายเบอร์ 320 มาขัด ด้วยน้ำบริเวณที่เป็นผิวเรียบ จะสังเกตเห็นได้ว่ามีเนื้อสมุกที่ยังแห้งไม่สนิทติดออกมาด้วย การขัดเปิดหน้าสมุกจะช่วยให้รักสมุกแห้งเร็วขึ้น

ทารักไทยทั่วทั้งองค์พระพรหม จากนั้นทิ้งให้แห้ง 2-3 วัน ทารักไทยซ้ำแบบนี้ 3-4 ครั้งจนกว่าผิวรักจะอิ่มเรียบตึง

ทำการปิดทอง






