การจัดสร้างงานศิลปกรรมประกอบพระราชพิธีพระเมรุมาศ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

พระโกศจันทน์

ความสูง ๒๒๗ เซนติเมตร ความกว้าง ๘๐ เซนติเมตร

งานฉลุลายซ้อนไม้

ประณีตศิลป์

พระหีบจันทน์และพระโกศจันทน์ ออกแบบโดยนายสมชาย ศุภลักษณ์อำไพพร ผู้ออกแบบได้ศึกษาจากลักษณะของงานพระเมรุมาศครั้งที่ผ่านมา โดยพระโกศจันทน์จะออกแบบตามพระโกศทองใหญ่ มีพระลองในอยู่ภายใน พระโกศจันทน์มีขนาดความสูง ๒๒๗ เซนติเมตร ความกว้าง ๘๐ เซนติเมตร และประกอบด้วย ๓ ส่วน คือ ส่วนฝาพระโกศจันทน์ ตัวพระโกศจันทน์ และฐานพระโกศจันทน์

ฝาพระโกศจันทน์ : ที่ผ่านมานิยมสร้างฝายอดปริก ในครั้งนี้ออกแบบเป็นฝายอดมงกุฎ ประดับด้วยลายฉลุซ้อนไม้ดอกไม้ไหวต่อก้าน ตรงมาลัยทองมีดอกไม้ทิศซึ่งปกติจะมี ๔ ทิศเป็นหลัก แต่ครั้งนี้จะแบ่งเป็น ๘ ทิศ ที่เรียก “ดอกไม้ทิศ” เนื่องจากเป็นลายที่อยู่ในตำแหน่งตรงข้ามกัน ถัดจากดอกไม้ทิศชั้นยอดที่เป็นชั้นเชิงบาตรก็ปักด้วยดอกไม้ไหว ๓ ชั้น ถัดขึ้นไปจะเป็นเกี้ยวรัดจุกและปลียอด โดยเกี้ยวจะมี ๓ ชั้น แต่ละชั้นของเกี้ยวก็จะมีดอกไม้ทิศประดับ

ตัวพระโกศจันทน์ : ปากพระโกศจันทน์ออกแบบล้อตามแบบโบราณ หรือแบบพระโกศทองใหญ่ คือจะมีเฟื่องอุบะและพู่ปะดับอยู่โดยรอบปากพระโกศจันทน์ ถัดลงมาจะเป็นลวดลายบัวกลีบขนุน ซึ่งในการออกแบบครั้งนี้จะมีลักษณะลวดลายต่างจากพระโกศจันทน์ในครั้งที่ผ่านมา ผู้ออกแบบใส่ลวดลายเทพพนมลงไปกลางลายบัวกลีบขนุนแต่ละกลีบ และบัวกลีบขนุนจะประดับรอบโครงพระโกศจันทน์ทรงแปดเหลี่ยม

ฐานพระโกศจันทน์ : บริเวณปากฐานมีดอกไม้ไหวประดับอยู่ หรือที่เรียกว่า “ดอกไม้เอว” ถัดลงมาเป็นบัวปากฐาน และชุดฐาน ซึ่งในงานออกแบบทั่วไปจะนิยมใช้ชุดฐานปัทม์ หรือชุดฐานบัว ชุดฐานสิงห์ ชุดฐานหน้ากระดาน หรือฐานเขียง ฯลฯ แต่ในครั้งนี้ผู้ออกแบบใช้ชุดฐานบัวเป็นส่วนฐานพระโกศจันทน์ ประกอบด้วย บัวถลา หน้ากระดานล่าง ลูกแก้ว บัวปากฐาน และดอกไม้ไหว
ในการออกแบบพระโกศจันทน์ถึงจะล้อมาจากพระโกศทองใหญ่ แต่จะมีความแตกต่างตรงรูปทรงโดยพระโกศทองใหญ่จะมีขนาดสูงกว่าพระโกศจันทน์ สาเหตุที่ต้องออกแบบให้พระโกศจันทน์มีขนาดกะทัดรัดกว่า เพื่อประกอบกับพระลองในได้อย่างเหมาะสม ซึ่งพระลองในจะมีลักษณะเป็นฝายอดปริก ๕ ชั้น และมีปลียอดที่ไม่สูงมากนักเมื่อเทียบกับพระโกศจันทน์ และอีกสาเหตุหนึ่งก็เพื่อให้ดูอ่อนช้อยมีรูปร่างรูปทรงชัดเจนสวยงาม

ไม่ระบุ ถึง ไม่ระบุ

-

-

-