การจัดสร้างงานศิลปกรรมประกอบพระราชพิธีพระเมรุมาศ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

พระหีบจันทน์

ความสูง ๑๓๐ เซนติเมตร ความยาว ๒๘๕ เซนติเมตร ความกว้าง ๑๕๕ เซนติเมตร

งานฉลุลายซ้อนไม้

ประณีตศิลป์

พระหีบจันทน์มีความแตกต่างจากรูปแบบที่ผ่านมา ตรงที่ด้านยาวของพระหีบไม่เป็นแนวตรง จะมีกระเปาะยื่นออกมาสำหรับรองรับพระโกศจันทน์ พระหีบจันทน์มีขนาดความสูง ๑๓๐ เซนติเมตร ความยาว ๒๘๕ เซนติเมตร ความกว้าง ๑๕๕ เซนติเมตร ประกอบด้วย ๓ ส่วน คือ ส่วนฝาพระหีบจันทน์ ตัวพระหีบจันทน์ และฐานพระหีบจันทน์

ฝาพระหีบจันทน์ : ด้านบนฝาพระหีบจันทน์จะเป็นลายกุดั่นดอกจอก ถัดลงมาประดับด้วยกระจังหลังฝา ประดับสลับสับหว่างกับดอกไม้ไหวเติมด้วยกระจังด้านหน้า ถัดมาเป็นลายบัวถลาฝาพระหีบยาวลงมายังปากพระหีบจันทน์ ปากพระหีบจันทน์ประดับดอกไม้ไหวไว้ที่ด้านหลังกระจังปฏิญาณปากพระหีบ

ตัวพระหีบจันทน์ : ปากพระหีบจันทน์จะมีลายกระจังรวนห้อยปากพระหีบ และมีเฟื่องและอุบะเป็นพู่ห้อยรอบปากพระหีบจันทน์ ลักษณะลวดลายตัวพระหีบจันทน์จะเป็นลายพุ่มข้าวบิณฑ์ก้านขดออกลายตรงกลายเป็นรูปครุฑหน้าอัด (สำหรับคำว่า “หน้าอัด” ในภาษาช่างแปลว่า “หน้าตรง”) ครุฑกำลังใช้มือจับลายช่อหางโตของพุ่มข้าวบิณฑ์ ซึ่งลวดลายดังกล่าวนั้นผู้ออกแบบได้แรงบันดาลใจมาจากลายนุ่งของพระมหากษัตริย์ เป็นผ้าพิมพ์ลายอย่าง ในสมัยอยุธยาตอนปลาย

ฐานพระหีบจันทน์ : ฐานพระหีบจันทน์เป็นชุดฐานสิงห์ ซึ่งแตกต่างจากฐานพระหีบจันทน์ที่ผ่านจะเป็นฐานบัวถลา โดยชั้นหน้ากระดานด้านล่างสุดก่อนจะเป็นชุดฐานสิงห์จะบัวเชิงฐาน เหนือชุดฐานสิงห์จะมีบัวปากฐานและปักด้วยดอกไม้ไหวประดับโดยรอบฐาน การออกแบบพระหีบจันทน์และพระโกศจันทน์ในครั้งนี้ไม่เพียงแต่ใช้เทคนิคงานซ้อนไม้เหมือนที่ผ่านมา แต่จะเพิ่มงานแกะสลักไม้จันทน์เป็นพวงอุบะและการปิดทองบริเวณไส้ลาย ซึ่งถ้าจะกล่าวถึงการปิดทองไส้ลายมิใช่เทคนิคที่คิดค้นขึ้นใหม่ แต่เคยมีปรากฏไว้เป็นลายพระหัตถ์สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมพระนริศรานุวัดติวงศ์ ในงานพระเมรุมาศสมเด็จพระศรีพัชรินทรา บรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง พ.ศ. ๒๔๖๓

ไม่ระบุ ถึง ไม่ระบุ

-

-

-