ศูนย์ข้อมูลงานศิลปกรรม สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร

ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

จัดการความเป็นส่วนตัว

คุกกี้ที่มีความจำเป็น (Strictly Necessary Cookies)

เปิดใช้งานตลอด
คุกกี้ประเภทนี้มีความจำเป็นต่อการให้บริการเว็บไซต์ของ ศูนย์ข้อมูลงานศิลปกรรม สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร เพื่อให้ท่านสามารถเข้าใช้งานในส่วนต่าง ๆ ของเว็บไซต์ได้ รวมถึงช่วยจดจำข้อมูลที่ท่านเคยให้ไว้ผ่านเว็บไซต์ การปิดการ ใช้งานคุกกี้ประเภทนี้จะส่งผลให้ท่านไม่สามารถใช้บริการใน สาระสำคัญของ ศูนย์ข้อมูลงานศิลปกรรม สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ซึ่งจำเป็นต้องเรียกใช้คุกกี้ได้

คุกกี้เพื่อการวิเคราะห์และประเมินผลการใช้งาน (Performance Cookies)

คุกกี้ประเภทนี้ช่วยให้ ศูนย์ข้อมูลงานศิลปกรรม สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ทราบถึงการปฏิสัมพันธ์ของผู้ใช้งานในการใช้บริการเว็บไซต์ของ ศูนย์ข้อมูลงานศิลปกรรม สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร รวมถึงหน้าเพจหรือพื้นที่ใดของเว็บไซต์ที่ได้รับความนิยม ตลอดจนการวิเคราะห์ข้อมูลด้านอื่น ๆ ศูนย์ข้อมูลงานศิลปกรรม สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ยังใช้ข้อมูลนี้เพื่อการปรับปรุงการทำงานของเว็บไซต์ และเพื่อเข้าใจพฤติกรรมของผู้ใช้งานมากขึ้น ถึงแม้ว่า ข้อมูลที่คุกกี้นี้เก็บรวบรวมจะเป็นข้อมูลที่ไม่สามารถระบุตัวตนได้ และนำมาใช้วิเคราะห์ทางสถิติเท่านั้น การปิดการใช้งานคุกกี้ประเภทนี้จะส่งผลให้ ศูนย์ข้อมูลงานศิลปกรรม สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ไม่สามารถทราบปริมาณผู้เข้าเยี่ยมชมเว็บไซต์ และไม่สามารถประเมินคุณภาพการให้บริการได้

คุกกี้เพื่อการใช้งานเว็บไซต์ (Functional Cookies)

คุกกี้ประเภทนี้จะช่วยให้เว็บไซต์ของ ศูนย์ข้อมูลงานศิลปกรรม สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร จดจำตัวเลือกต่าง ๆ ที่ท่านได้ตั้งค่าไว้และช่วย ให้เว็บไซต์ส่งมอบคุณสมบัติและเนื้อหาเพิ่มเติมให้ตรงกับการใช้งานของท่านได้ เช่น ช่วยจดจำชื่อบัญชีผู้ใช้งานของท่าน หรือจดจำการเปลี่ยนแปลงการตั้งค่าขนาดฟอนต์หรือการตั้งค่าต่าง ๆ ของหน้าเพจซึ่งท่านสามารถปรับแต่งได้ การปิดการใช้งานคุกกี้ประเภทนี้อาจส่งผลให้เว็บไซต์ไม่สามารถทำงานได้อย่างสมบูรณ์

คุกกี้เพื่อการโฆษณาไปยังกลุ่มเป้าหมาย (Targeting Cookies)

คุกกี้ประเภทนี้เป็นคุกกี้ที่เกิดจากการเชื่อมโยงเว็บไซต์ของบุคคลที่สาม ซึ่งเก็บข้อมูลการเข้าใช้งานและเว็บไซต์ที่ท่านได้เข้าเยี่ยมชม เพื่อนำเสนอสินค้าหรือบริการบนเว็บไซต์อื่นที่ไม่ใช่เว็บไซต์ของ ศูนย์ข้อมูลงานศิลปกรรม สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ทั้งนี้ หากท่านปิดการใช้งานคุกกี้ประเภทนี้จะไม่ส่งผลต่อการใช้งานเว็บไซต์ของ ศูนย์ข้อมูลงานศิลปกรรม สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร แต่จะส่งผลให้การนำเสนอสินค้าหรือบริการบนเว็บไซต์อื่น ๆ ไม่สอดคล้องกับความสนใจของท่าน

image header.
ระบบศูนย์ข้อมูลงานศิลปกรรม สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร
image header.


มารผจญ


photo-มารผจญ
การเขียนภาพจิตรกรรมฝาผนังวัดบูรพาภิราม จังหวัดร้อยเอ็ด

มารผจญ

๙๖.๒๐๑๕ ตารางเมตร

สีอะคริลิคบนผ้าใบ

จิตรกรรม

 

ไม่ระบุ ถึง ไม่ระบุ

-

-

-

๑. การปรับแบบภาพร่างลายเส้น
ผู้ออกแบบภาพจิตรกรรมเรื่องมารผจญท่านแรก คือ นายเกียรติศักดิ์  สุวรรณพงศ์  จิตรกรชำนาญการพิเศษ  และมีนายศักยะ  ขุนพลพิทักษ์  ผู้เชี่ยวชาญด้านจิตรกรรม (ณ ขณะนั้น) ดำเนินการปรับรายละเอียดตัวละครให้มีท่าทางที่ชัดเจนมากยิ่งขึ้น  ต่อจากนั้นจิตรกรดำเนินการปรับแบบลายเส้นให้คมชัดและใส่รายละเอียดของภาพในส่วนต่าง ๆ เพิ่มเติมให้ภาพมีความสมบูรณ์ก่อนนำภาพต้นแบบไปเสก็ตสีเป็นลำดับต่อไป





        นำแบบภาพร่างที่ปรับแล้วเสร็จทดลองวางลงพื้นที่ขนาดเท่าจริง  พบว่ามีบางส่วนที่ขาดไปไม่เต็มสัดส่วน  จึงต้องดำเนินการออกแบบภาพร่างลายเส้นเพิ่มเติมให้สอดคล้องกับเรื่องราว  เพื่อความสมบูรณ์ของภาพ  คณะทำงานจึงเพิ่มเติมเนื้อหาในส่วนกองทัพเหล่าพญามารที่พยายามเอาชีวิตรอดจากกระแสน้ำ  ด้านซ้ายของพระแม่ธรณีบีบมวยผม


เขียนลายเส้นภาพจิตรกรรมเรื่องมารผจญเพิ่มเติม
เขียนลายเส้นภาพจิตรกรรมเรื่องมารผจญเพิ่มเติม


เพิ่มเนื้อหาในส่วนกองทัพมารที่กำลังจมน้ำ  ฝั่งซ้ายของพระแม่ธรณีบีบมวยผม 
 


แบบลายเส้นภาพจิตรกรรมเรื่องมารผจญ  ผนังด้านหน้าพระประธาน  ที่เขียนเนื้อหาเพิ่มเติมแล้วเสร็จ


บริเวณกึ่งกลางตอนบนเป็นภาพพระพุทธเจ้าประทับนั่งบนรัตนบัลลังก์ใต้ต้นโพธิ์
เหนือขึ้นไปบนท้องฟ้าเป็นเทวดาและนางฟ้ามาสักการะพระพุทธเจ้า
 


ส่วนท้องฟ้าด้านบนฝั่งซ้าย  เป็นภาพเทวดาและนางฟ้ามาสักการะพระพุทธเจ้า  แทรกด้วยลายดอกไม้ร่วง



ส่วนท้องฟ้าด้านบนฝั่งขวา  เป็นภาพเทวดาและนางฟ้ามาสักการะพระพุทธเจ้า  แทรกด้วยลายดอกไม้ร่วง



ภาพพระแม่ธรณีบีบมวยผมในท่าประทับยืนที่มีลีลาอ่อนหวานภายในซุ้มเรือนแก้ว 
ด้านล่างเป็นภาพหน้ากาลกลืนกินพญานาค
 


บริเวณฝั่งขวาของภาพพระแม่ธรณีบีบมวยผม ส่วนด้านบนเป็นภาพพญาวสวัตตีมารขี่ช้างคีรีเมขล์
และส่วนล่างเป็นกองทัพเหล่าพญามารที่พุ่งเข้าหาพระพุทธเจ้า
 



๒. การเสก็ตสีภาพจิตรกรรม
จิตรกรดำเนินการเสก็ตสีภาพจิตรกรรมเรื่องมารผจญด้วยสีอะคริลิคลงบนผ้าใบ  ขนาดภาพ ๑๐๐ x ๑๑๐ เซนติเมตร  เพื่อเป็นการกำหนดโทนสีที่ใช้บนภาพจิตรกรรมขนาดเท่าจริงต่อไป




ภาพเสก็ตสีเรื่องมารผจญ

๓. การขยายภาพร่างลายเส้นจิตรกรรมขนาดเท่าจริงลงบนผ้าใบขนาดใหญ่
         นำภาพร่างลายเส้นจิตรกรรมเรื่องมารผจญไปขยายให้ได้ขนาดกว้างยาวตามฝาผนังจริงลงบนผ้าใบขนาดใหญ่  ขั้นตอนนี้เป็นการจ้างเหมาปริ้นลายเส้นภาพจิตรกรรมลงบนแคนวาส  ซึ่งก่อนนำแคนวาสไปปริ้นลายเส้น  จิตรกรได้ลงสีพื้นเบื้องต้นตามตำแหน่งที่กำหนดสีไว้ในภาพเสก็ตสี
 

๔. การเขียนโครงร่างสีส่วนรวมของภาพ
จิตรกรเขียนโครงร่างสีส่วนรวมของภาพจิตรกรรมทั้งหมด  ก่อนเริ่มลงสีรายละเอียดส่วนของตัวภาพ  การเขียนโครงร่างสีส่วนรวมเป็นการควบคุมระยะและมิติของภาพ  โดยดูความต่อเนื่องของน้ำหนักสีในส่วนต่าง ๆ ไม่ให้มีจุดใดจุดหนึ่งโดดเด่นจนสะดุดตาออกมาเป็นพิเศษ  ภาพจิตรกรรมทั้งหมดจึงดูมีความกลมกลืนเป็นเอกภาพเดียวกัน

๕. การเขียนสีในส่วนต่าง ๆ ของภาพ เช่น ธรรมชาติ สถาปัตยกรรม ภาพบุคคล ภาพสัตว์ เครื่องประดับ และส่วนประกอบอื่น ๆ
เนื่องจากจิตรกรรมฝาผนังวัดบูรพาภิราม  จังหวัดร้อยเอ็ด  ผู้เขียนแบบต้องการให้เป็นแนวทางของจิตรกรรมตามแนวพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร  ครั้งเมื่อคราวที่กรมศิลปากรดำเนินการลอกจิตรกรรมฝาผนังออกและเขียนจิตรกรรมฝาผนังในพระพุทธรัตนสถาน  ความว่า “...น้ำก็ให้เป็นระลอกแบบช่างโบราณเขียน  เรือก็ให้มีธงทิวปัก  หรือจะเขียนพระราชประวัติก็ให้มีลักษณะเหมือนจริง  ฉลองพระองค์สวมอย่างเช่นที่ทรงในปัจจุบัน  แต่ให้เป็นสองมิติตามลักษณะภาพไทย...” [ กรมศิลปากร, จิตรกรรมฝาผนังพระพุทธรัตนสถานตามแนวพระราชดำริ เล่ม ๒ จดหมายเหตุจิตรกรรมฝาผนังพระพุทธรัตนสถาน  รัชกาลที่ ๙, (กรุงเทพฯ: บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด, ๒๕๔๘), ๑๑.]  ซึ่งกลุ่มจิตรกรรม สำนักช่างสิบหมู่ ยังคงยึดถือปฏิบัติตามเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน

๖. การเขียนสีทองอะคริลิค และปิดทองคำเปลวในส่วนสำคัญของภาพ
การเขียนสีทองอะคริลิคส่วนมากปรากฏอยู่ในเครื่องประดับของเหล่าเทวดาและนางฟ้าเป็นหลัก   และอาจมีบางส่วนที่เครื่องประดับของเหล่าพญามารเผ่าพันธุ์นั้น ๆ  ก่อนเริ่มเขียนสีทองอะคริลิคต้องร่างลายเส้นเครื่องประดับ  เพื่อกำหนดขอบเขตในการทาสีรองพื้น  เนื่องจากการลงสีทองอะคริลิคนั้นจำเป็นต้องรองพื้นด้วยสีเหลืองก่อนเสมอ  ซึ่งจะทำให้สีทองที่ทาเป็นชั้นสุดท้ายออกมาสวยงามไม่จมหายไปกับบรรยากาศ 

๗. การตัดเส้นเก็บรายละเอียดส่วนต่าง ๆ ของภาพ เช่น ธรรมชาติ สถาปัตยกรรม ภาพบุคคล ภาพสัตว์ เครื่องประดับ และส่วนประกอบอื่น ๆ
๗.๑ การเขียนลายผ้านุ่งเทวดา  การเขียนลวดลายผ้าตามตัวผ้า  ช่างสมัยโบราณมีหลักว่าภาพเขียนนั้นแต่งกายสีอะไร  จะหาสีตรงข้ามกันมาใช้  หมายความว่า  ถ้าภาพสีกายอยู่ในวรรณะเย็น  สีลายผ้าควรอยู่ในวรรณะร้อน  หากใช้สีเดียวกันกับที่ระบายเป็นผิวกายไว้มาตัดเป็นลวดลายผ้า  จะเป็นภาพไม่ได้สวมเสื้อผ้า  หรือผ้าขาดเห็นเนื้อภาพไปในที่สุด   

๘. คณะกรรมการพิจารณา และตรวจสอบคุณภาพผลงาน
ระหว่างการดำเนินงานการเขียนภาพจิตรกรรมเรื่องมารผจญ  วัดบูรพาภิราม  จังหวัดร้อยเอ็ด  นายเกียรติศักดิ์  สุวรรณพงศ์  จิตรกรชำนาญการพิเศษ  ผู้อำนวยการกลุ่มจิตรกรรม  เข้าควบคุมดูแลการดำเนินงานให้เป็นไปตามคุณภาพที่วางไว้  พร้อมทั้งคอยชี้แนะจุดผิดพลาดให้จิตรกรเร่งแก้ไขปรับปรุงเพื่อให้งานมีความสมบูรณ์ครบถ้วนมากที่สุด


-
จำนวนผู้เข้าชม 4,608 คน
  BACK TO TOP